Pomysł na dedykowany system często zaczyna się od listy ekranów: klienci, oferty, zamówienia, magazyn i raporty. Taka lista pokazuje obszary zainteresowania, ale nie wyjaśnia jeszcze, jak firma pracuje. Nie mówi, kto zatwierdza rabat, skąd pochodzi aktualna cena ani co zrobić z zamówieniem zmienionym po przekazaniu do realizacji. Te reguły wpływają na zakres i koszt budowy.
Discovery to etap rozpoznania problemu oraz warunków jego rozwiązania. Jego efektem powinny być materiały pozwalające podjąć decyzję: co warto zmienić, jakie rozwiązanie rozważyć i czego trzeba dowiedzieć się przed dalszym zobowiązaniem. Poniżej pokazujemy, jak zamienić ogólną rozmowę o systemie w taki pakiet ustaleń.
Cel analizy wynika z problemu firmy
Załóżmy, że hurtownia chce zamówić aplikację do przygotowywania ofert. Właściciel oczekuje jednego panelu, ponieważ handlowcy korzystają z programu magazynowego, poczty i kilku arkuszy. To przykład roboczy, a nie realizacja RWDesign.
Na początku trzeba sprawdzić, co przeszkadza najbardziej. Czy przygotowanie oferty trwa długo? Czy pojawiają się błędne ceny? Czy trudno odtworzyć wcześniejsze uzgodnienia z klientem? Każda odpowiedź prowadzi do nieco innego zakresu. Jeśli większość czasu zajmuje oczekiwanie na decyzję o rabacie, samo połączenie ekranów może pozostawić główną przeszkodę.
GOV.UK Service Manual zaleca rozpoznanie problemu, użytkowników i ograniczeń przed zobowiązaniem do budowy usługi. W firmie komercyjnej tę zasadę można przełożyć na krótki cel analizy: ustalić przyczyny opóźnień w ofertowaniu i porównać dostępne sposoby ich usunięcia. Discovery może doprowadzić także do decyzji o zmianie procedury lub wykorzystaniu istniejącego narzędzia.
Przygotuj dowody z codziennej pracy
Do analizy warto zaprosić osoby wykonujące zadanie oraz te, które odbierają jego wynik. W hurtowni będą to na przykład handlowiec, osoba zarządzająca cennikiem i pracownik przyjmujący zamówienie. Kierownik zna cel firmy, ale nie musi widzieć wszystkich ręcznych poprawek wykonywanych między systemami.
Poproś o przejście przez zwykłą ofertę oraz przypadek z komplikacją. Zamiast pytać wyłącznie o oczekiwaną funkcję, obserwuj kolejne czynności: otwarcie zapytania, wyszukanie produktu, ustalenie ceny, zatwierdzenie warunków i wysyłkę. Zapisuj, które dane są przepisywane oraz gdzie pojawia się oczekiwanie na inną osobę.
Do rozmowy przygotuj zanonimizowane przykłady dokumentów, używane arkusze, nazwy systemów i opis dostępów. Dane klientów ogranicz do informacji rzeczywiście potrzebnych. W przewodniku planowania badań użytkowników GOV.UK zachęca do zamiany założeń w pytania badawcze. W naszym przykładzie pytanie brzmi: w których sytuacjach handlowiec nie potrafi samodzielnie ustalić ostatecznej ceny?
Mapa procesu pokazuje decyzje i wyjątki
Pierwszym użytecznym materiałem jest opis drogi od zapytania do przyjętego zamówienia. Powinien wskazywać wykonawców, potrzebne informacje, decyzje i miejsca przekazania pracy. Ładny diagram z samymi nazwami działów nie wyjaśni, jakie zachowanie aplikacji będzie poprawne.
W przykładowej hurtowni warto zapisać co najmniej trzy ścieżki: ofertę według standardowego cennika, ofertę wymagającą indywidualnej zgody oraz zmianę warunków po wysłaniu dokumentu. W każdym przypadku trzeba wskazać, kto może podjąć decyzję i jaki ślad powinien po niej pozostać.
Osobno zapisuj reguły obowiązujące dzisiaj oraz proponowane zmiany. Dzięki temu ograniczenie obecnego programu nie zostanie przypadkowo uznane za niezmienną zasadę biznesową. Jednocześnie łatwiej zauważyć wymaganie, którego nie można dowolnie uprościć, na przykład wynikające z obowiązującej umowy.
Ustal właścicieli danych przed projektowaniem panelu
Załóżmy, że program magazynowy przechowuje cenę podstawową, arkusz zawiera rabaty klientów, a handlowiec dopisuje termin ważności oferty. Nowy system musi wiedzieć, z których wartości korzystać i kto ma prawo je zmieniać. Samo połączenie danych nie rozstrzyga sprzeczności.
Przygotuj słownik najważniejszych informacji. Dla ceny, klienta i produktu zapisz znaczenie pola, źródło, osobę odpowiedzialną oraz sposób identyfikowania rekordu. Dwie pozycje o podobnej nazwie mogą oznaczać różne warianty produktu. Ta sama firma może występować pod kilkoma zapisami nazwy. Trzeba to wyjaśnić przed planowaniem przeniesienia danych.
W przykładzie decyzja może brzmieć: cena podstawowa pochodzi z programu magazynowego, rabat zatwierdza wyznaczona osoba, a wysłana oferta zachowuje wersję uzgodnionych warunków. Następna zmiana cennika nie nadpisuje historycznego dokumentu. To propozycja reguły do uzgodnienia z firmą, nie automatyczny standard dla każdego systemu.
Takie ustalenia łączą projekt funkcji z bezpieczeństwem aplikacji webowej. Uprawnienia wynikają między innymi z odpowiedzialności za dane i decyzje.
Najważniejsze niewiadome potrzebują sposobu sprawdzenia
Zdanie „program ma API” nie potwierdza jeszcze możliwości potrzebnej integracji. API to interfejs umożliwiający innym programom korzystanie z jego danych lub funkcji. Trzeba sprawdzić dokumentację, dostępne operacje, warunki dostępu i przykładowe dane. Osobnego wyjaśnienia może wymagać aktualizacja cen, ograniczenie liczby zapytań albo sposób sygnalizowania błędów.
Nie każda niewiadoma wymaga budowania funkcji. Część rozstrzygnie rozmowa z dostawcą, część analiza dokumentacji, a część niewielka próba techniczna na uzgodnionym środowisku testowym. Wynik próby powinien mówić dokładnie, co potwierdzono. Odczyt jednego produktu nie dowodzi jeszcze, że przeniesienie całego katalogu i późniejsze aktualizacje będą działać poprawnie.
Warto prowadzić krótką listę ryzyk. Dla każdego zapisz skutek, posiadane dowody, brakującą informację, osobę odpowiedzialną oraz termin decyzji. Gdy dostęp do systemu zewnętrznego zależy od dostawcy, zaznacz tę zależność również w planie i założeniach wyceny.
Porównaj możliwe sposoby rozwiązania problemu
Po analizie hurtownia może rozważyć uporządkowanie obecnego programu, wdrożenie gotowego narzędzia do ofertowania albo budowę autorskiego rozwiązania. Możliwy jest też wariant łączący dostępne oprogramowanie z niewielkim modułem dopasowanym do brakującego procesu.
Porównuj warianty według tych samych kryteriów: obsługi ważnych przypadków, integracji, odpowiedzialności za dane, kosztów uruchomienia i dalszego utrzymania. Uwzględnij również pracę potrzebną po stronie firmy. Narzędzie wymagające stałego ręcznego uzgadniania dwóch cenników ma koszt operacyjny nawet wtedy, gdy samo wdrożenie jest proste.
Ocenę oprzyj na stwierdzonych potrzebach i ograniczeniach. System dedykowany może mieć sens, gdy istotne reguły trudno obsłużyć dostępnymi rozwiązaniami. Nie wynika z tego jednak, że każda różnica w przyzwyczajeniach zespołu wymaga własnego oprogramowania.
Pakiet końcowy umożliwia rozpoczęcie kolejnej pracy
Przy odbiorze discovery sprawdź zawartość materiałów, a nie samą liczbę stron. Przydatny pakiet obejmuje:
- opis problemu i dowody potwierdzające jego znaczenie;
- mapę najważniejszych działań, ról i wyjątków;
- ustalone źródła danych oraz rozpoznane warunki integracji;
- porównane warianty rozwiązania wraz z rekomendacją;
- otwarte ryzyka i decyzje wymagane przed realizacją;
- granice kolejnego etapu, przykłady kryteriów odbioru i założenia szacowania kosztu.
Osoba podejmująca decyzję powinna rozumieć, które elementy są potwierdzone, a które pozostają założeniami. Jeżeli wybrano budowę aplikacji, następny krok może obejmować zaplanowanie MVP. Discovery dostarcza wtedy podstaw do wyboru pierwszego zakresu.
Na rozmowę z RWDesign przygotuj jedno zadanie sprawiające trudność, przykładowy dokument i listę używanych narzędzi. Nie potrzebujesz gotowej specyfikacji całego systemu. Potrzebujesz wystarczająco konkretnego punktu wyjścia, aby sprawdzić przyczyny problemu i wybrać następny krok.